PROGRAM KONFERENCJI
KSIĘGA ABSTRAKTÓW
LINK DO SPOTKANIA NA PLATFORMIE ZOOM
Międzynarodowa konferencja naukowa, organizowana przez Polskie Towarzystwo Szekspirowskie, z okazji kolejnych Urodzin Williama Szekspira – zawsze 23 kwietnia danego roku. Wydarzenie organizowane jest we współpracy i w siedzibie Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego. Rok 2025 przyniósł znaczące odkrycie, rzucające światło na dość słabo udokumentowane życie Szekspira: list zaadresowany do Dobrej Pani Szekspir (Good Mrs Shakespeare), mieszkającej przy Trinity Lane w Londynie w pierwszej dekadzie XVII wieku. List ten udowadnia, że Anne Shakespeare (a może Agnes Shakespeare?) mieszkała z mężem również w Londynie, a nie – jak dotąd uważano – wyłącznie w Stratfordzie. Co ciekawe, to odkrycie „potwierdza” poniekąd obrazy Anny w fikcyjnych biografiach Szekspira: współcześni twórcy nie bardzo chcą wierzyć w marginalizację tej osoby (i postaci), przydając jej – niejako wbrew zapisowi w testamencie Szekspira (otrzymała „tylko” drugie najlepsze łóżko) – dużo większą sprawczość i znaczenie. Odkrycie Matthew Steggle’a z Uniwersytetu w Bristolu, szeroko komentowane w mediach i świecie naukowym, pokazuje, jak bardzo spragnieni jesteśmy wiedzy o życiu „największego pisarza”, a także dowodzi, w jak dużym stopniu wiedza ta wymaga ciągłych poszukiwań i uzupełniania. 2025 to rok znamienny również pod innym względem – odbyła się w nim bowiem premiera nagrodzonego Złotymi Globami (2026) filmu Chloé Zhao Hamnet, będącego ekranizacją niemniej znanej powieści Maggie O’Farrell pod tym samym tytułem z 2020 r. Zarówno powieść, jak i film są kolejną w XXI wieku próbą nieco innego odczytania biografii Szekspira, w której kluczem jest postać zmarłego przedwcześnie syna dramaturga (por. film Branagha All Is True z 2018 r. a także komiks #19 „Sen Nocy Letniej” z The Sandman).
Życie i twórczość Szekspira, jego ‘duch’ obecny w kulturze, stanowią nieustającą inspirację do powstawania coraz to nowych popularnonaukowych i naukowych biografii oraz bardzo ogólnie pojętej literatury dokumentu osobistego (life-writing), na którą składają się, obok tekstów kultury o charakterze dokumentalnym, także wytwory fikcyjne (filmy, powieści, seriale, itd. oparte na lub nawiązujące do życia Szekspira). Co więcej, ponad 400 lat po śmierci Szekspir „żyje” nie tylko w notach biograficznych, ale także (i może przede wszystkim) w swoich dziełach, które dynamicznie się zmieniają, zarówno w adaptacjach, jak i rewizjach kanonu, a także w coraz to nowych przekładach. Oczywiście polski wkład w żywoty Człowieka ze Stratfordu jest szczególnie dla nas istotny, ze względu na wpływ, jaki w kulturę polską wniosło „spolszczanie” Szekspira (por. słynny przekład Hamleta pióra Krystyna Ostrowskiego w XIX w. czy też „polonika” Witolda Chwalewika w XX w.), określanie narodowej tożsamości (Stanisław Wyspiański), teatralne i telewizyjne adaptacje jego utworów, polskie samodzielne biografie (Władysław Tarnawski, Stanisław Helsztyński) oraz biografie z fikcją w tle (Tomasz Kowalski). Konferencja jest poświęcona licznym naukowym i kulturowym przejawom Szekspirowskiego „życia po życiu”: żywotom Szekspira i jego dzieł. Zadajemy sobie pytanie, co składa się na fenomen, zjawiskowość i żywotność tego twórcy. Choć wiemy, że nie otrzymamy pełnej i ostatecznej odpowiedzi na to pytanie, nie jesteśmy zwolnieni od jego ciągłego stawiania.
