Spotkanie z literaturą litewską: Nijolė Miliauskaitė | Tydzień Litewski

Nijolė Miliauskaitė i inne głosy kobiet we współczesnej poezji litewskiej

Klucze do Pokoju bez wstępu – rozmowa tłumaczek Aliny Kuzborskiej i Agnieszki Rembiałkowskiej

 

Okazją do spotkania jest publikacja tomiku wierszy litewskiej poetki „średniego pokolenia“ – Nijolė Milliauskaitė Pokój bez wstępu, wydanego w Sejnach nakładem wydawnictwa Pogranicze w 2017 roku, dzięki pomocy Litewskiego Instytutu Kultury. Ten dwujęzyczny tomik ukazał się w serii Inicjał, która prezentuje poezję autorów zagranicznych.

Tłumaczki będą rozmawiać o „kluczach” do Pokoju bez wstępu – o różnych aspektach interpretacji i przekładu wierszy należących obecnie do kanonu literatury litewskiej, ale pisanych „w ukryciu“, z zasłanianiem dłonią aktu twórczego. Moment biograficzny, tak obecny w wierszach Nijolė Miliauskaitė, pozwoli na szersze spojrzenie na konteksty literackie i kulturowe w Litwie okresu radzieckiego i w pierwszej dekadzie po odzyskaniu niepodległości.

Ważnym wątkiem rozmowy będzie poezja tworzona przez kobiety na Litwie w omawianym okresie. Mowa będzie o takich poetkach jak Salomėja Nėris, Janina Degutytė i Judita Vaičiūnaitė.

Biografie:

Nijolė Miliauskaitė (1950 – 2002)

Litewska poetka Nijolė Miliauskaitė urodziła się 23 stycznia 1950 roku we wsi Išlandžiai w rejonie łoździejskim (Lazdijų rajonas) na Litwie. Studiowała lituanistykę na Uniwersytecie Wileńskim, pracowała w Litewskim Archiwum Państwowym, w Pałacu Książek (Knygų rūmai), w redakcji gazety Kalba Vilnius (Mówi Wilno). Była żoną, opiekunką, pierwszą czytelniczką, organizatorką życia domowego i literackiego wybitnego litewskiego poety Vytautasa P. Bložė (razem m.in. odwiedzili Polskę na początku lat 90.). Nijolė Miliauskaitė wiersze zaczęła pisać jeszcze w szkole, chociaż debiutowała dosyć późno, w 1985 roku – tomikiem Uršulės S. portretas (Portret Urszuli S.; w 1986 r. tomik został nagrodzony Nagrodą im. Zigmasa Gėlė, przyznawaną za debiut poetycki). W 1988 roku ukazał się zbiór wierszy Namai, kuriuose negyvensim (Dom, w którym nie zamieszkamy). Także kolejne tomiki poetki nie pozostały niezauważone. Tomik Uždraustas įeiti kambarys (Pokój bez wstępu), wydany w 1995 roku, został uznany przez Związek Pisarzy Litwy za „Książkę Roku”. Wydany w 1999 roku tomik Sielos labirintas (Labirynt duszy) jest swoistym podsumowaniem dorobku poetyckiego Nijolė Miliauskaitė. W tym samym roku poetka otrzymała Nagrodę Jadźwingów (za najlepszy tomik poezji, wręczaną podczas jednego z najważniejszych festiwali poezji na Litwie Poetinis Druskininkų ruduo – Jesień Poezji w Druskienikach), a rok później – prestiżową litewską Nagrodę Narodową. Nijolė Miliauskaitė zmarła w wieku 52 lat, 25 marca 2002 roku, została pochowana na cmentarzu Antokolskim w Wilnie.

Alina Kuzborska

ur. w 1965 roku w Mamowiu na Litwie, absolwentka filologii germańskiej na Uniwersytecie Wileńskim, doktorat obroniła na Uniwersytecie Warszawskim, jest adiunktem w Katedrze Filologii Germańskiej UWM w Olsztynie. Tłumaczyła z języków niemieckiego, rosyjskiego i hiszpańskiego, lecz głównie z litewskiego, m.in. wiersze Tomasa Venclovy, Korneliusa Platelisa, Sigitasa Parulskisa, Marceliusa Martinaitisa, Sigitasa Gedy, Gintarasa Grajauskasa, Eugeniusa Ališanki; książki: Gdyby nie pola… Współczesna poezja litewska (wyd. 1998), Tomas Venclova Opisać Wilno (wyd. 2006), Tomas Venclova: Z dzienników podróży (wyd. 2010).

Agnieszka Rembiałkowska

ur. w 1980 r. we Włocławku, absolwentka filologii bałtyckiej na Uniwersytecie Warszawskim, pracuje jako wykładowca w Zakładzie Bałtystyki UW. Przetłumaczyła z języka litewskiego na język polski m.in. antologię poetycką Śpiący Teodendron. Stare wiersze Jadźwingów Sigitasa Gedy (wyd. 2006), wiersze Rasy Čergelienė, Viktorasa Rudžianskasa, Jonasa Liniauskasa, Jūratė Sučylaitė, Eleny Karnauskaitė, Daivy Molytė-Lukauskienė, Dainiusa Sobeckisa, Vladasa Braziūnasa, powieści Krzyżu z drzewa zielonego Juozasa Šikšnelisa (wyd. 2011) i Maria Egipcjanka Vidmantė Jasukaitytė (wyd. 2012), opowiadanie Mój rok 1989 Agnė Žagrakalytė (publ. 2009).


Tydzień Litewski organizowany przez Gdański Teatr Szekspirowski oraz Fundację Theatrum Gedanense odbywa się dzięki współpracy z Attache Kulturalną Republiki Litewskiej oraz Litewskim Instytutem Kultury.

Partnerami wydarzenia są Ministerstwo Kultury Republiki Litewskiej oraz Rada Kultury Litwy.

Tydzień Litewski został dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.