„Pamięć. Przebaczenie. Pomiędzy” – O Burzy i Der Sturem. Cwiszyn.

W Burzy Szekspira kluczem jest odkupienie i przebaczenie. Ci, którzy skrzywdzili najbliższych, powinni zyskać odkupienie swoich win, a ci, którym stała się krzywda, muszą zdobyć się na wybaczenie. Ariel pod koniec akcji rysuje rozpaczliwy obraz więźniów magii Prospera – są rozkojarzeni, zrozpaczeni, pogrążeni w smutku. U Ariela budzą litość i apeluje on do litości Prospera. Czy Prospero faktycznie zdobywa się na przebaczenie? Czy przebaczenie jest w ogóle możliwe? Jak ważne jest odkupienie swoich win, aby mogły być przebaczone?

Dwa spektakle tegorocznego festiwalu – Burza GTSu i Der Sturem. Cwiszyn Teatru Żydowskiego w Warszawie – dotykają tych pytań, ale stawiają je w inny sposób. U Kaczmarka Prospero jest spokojny, niemal delikatny. Wydaje się zmagać głównie ze sobą. Gdy na koniec okazuje się, że nie umie, albo nie chce, przebaczyć, to czy jest to jego porażka? W spektaklu Neća natomiast, w kontekście II Wojny Światowej i Holokaustu, opowieść Prospero o krzywdzie, której doznał od brata, wybrzmiewa tak, że niemal nie sposób pytać o przebaczenie.

Te dwie Burze to dwa różne konteksty i dwa różne wymiary krzywdy, ale istota przebaczenia wydaje się być ta sama. I odpowiedź też podobna – przebaczenia być może nie jest możliwe. A może nie jest nawet pożądane? Może nie o przebaczenie chodzi? Czym jest przebaczenie? Na te pytania spróbujemy odpowiedzieć.

 

Magdalena Cieślak / Anna Kowalcze-Pawlik / Jacek Fabiszak