SZTUCZNOŚĆ SZTUKI: wykłady o sztuce współczesnej | TwO

Teatr w Oknie oraz Fundacja Theatrum Gedanense zapraszają na cykl wykładów online prowadzonych przez dr Huberta Bilewicza pt. SZTUCZNOŚĆ SZTUKI: wykłady o sztuce współczesnej. Pierwsze cztery wykłady (nie)prawdziwe, (nie)zwykłe,(nie)wypowiadalne oraz (nie)bezpieczne już się odbyły i są dostępne online. Druga seria spotkań powróci we wrześniu. Spotkania rozpoczynają się o godzinie 18:00.

Łącznie, w ramach cyklu, zaplanowanych jest 8 spotkań o następującej tematyce:
(nie)prawdziwe
(nie)zwykłe
(nie)wypowiadalne
(nie)bezpieczne
(nie)piękne
(nie)oczywiste
(nie)trwałe
(nie)skończone

 

Co właściwie sprawia, że dzisiejsza sztuka jest tak odmienna, tak pociągająca? – można by
zapytać parafrazując jednego z artystów. W sztuce – podobno – marzenia stają się
rzeczywistością, zaś artyści powszechnie próbują – jak mówił Witkacy – zdziwić siebie, gdyż
zdziwienie drugich jest tylko ubocznym skutkiem. Sztuka współczesna zwodzi, a jednocześnie
uwodzi… André Malraux postrzegał dzieła sztuki jako nadprzyrodzone, nierzeczywiste i
ponadczasowe, co nie wyklucza przecież przekonania Gorgiasza, że jej istota polega na
swoistym oszukiwaniu, gdzie to oszukujący mają rację, a dający się oszukać są mądrzejsi.

Na comiesięcznych spotkaniach przyjrzymy się raczej poszczególnym dziełom i niektórym
zjawiskom, próbując mówić o nich nie siląc się na fałszywy obiektywizm ani nie żywiąc
złudzeń co do wycinkowości, niekompletności i subiektywności wyborów. Współczesna
sztuka jest problematyczna. W większym stopniu kwestionuje niż respektuje, bardziej
dekonstruuje, niż utwierdza. Najczęściej jej odbiorowi towarzyszy dezorientacja oraz
zmieszanie. Oskarża się ją o niezrozumiałość, zaś artystów o zarozumiałość. Trzeba się temu
przyjrzeć bez uprzedzeń. Świat sztuki jest bowiem mozaikowo zróżnicowany, niesłychanie
pluralistyczny, o dawno zamazanych granicach, coraz bardziej zacierających się bądź po
prostu niejasnych kryteriach, przepełniony powszechną niepewnością oraz narastającą
frustracją zarówno twórców, jak i odbiorców – wyjaśnia Hubert Bilewicz.

Celem spotkań jest ujawnienie istotnych kwestii oraz postawienie kolejnych pytań.
Jednoznacznych i wyczerpujących odpowiedzi oraz gotowych recept proszę się nie
spodziewać! Co do mnie, nie lękam się sztuki i nie mam żadnych przesądów… mógłbym
powtórzyć za Apollinairem. Niemniej zapraszam na wykłady również tych, którzy się jej
lękają. Uprzedzam jednak, że spotkania z nią to nie czasoumilacze oraz uczciwie
przestrzegam: Uważaj wychodząc z własnych snów. Możesz się znaleźć w cudzych.

 

Hubert Bilewicz pracuje jako adiunkt w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Gdańskiego;
jest też wykładowcą gdańskiej ASP. Badawczo zajmuje się sztuką nowoczesną (zwłaszcza
historią architektury i dizajnu). Interesują go różne (artystyczne i pozaartystyczne) uwikłania
sztuki. Od lat zajmuje się popularyzacją sztuki współczesnej.

spotkanie pierwsze: (NIE)PRAWDZIWE
Prawda sztuki opiera się na paradoksie; naśladując rzeczywistość, jednocześnie ją zdradza.
Mowa będzie o mimetyzmie, mamieniu wzroku, fikcjonalności sztuki, artystycznych grach z
rzeczywistością i grach z widzem. Na wykładzie zaprezentowane zostaną m.in. prace Piotra
Uklańskiego, Olafura Eliassona, Joanny Rajkowskiej.

spotkanie drugie: (NIE)ZWYKŁE
Sztuka zazwyczaj celebruje wyjątkowość, bywa ekstraordynaryjna, a nawet koturnowa.
Nierzadko jednak pochyla się nad tym, co zwyczajne, czasem banalne. Mowa będzie o
niesamowitości, apologii codzienności oraz demaskacjach zadęcia świata artystycznego. Na
wykładzie zaprezentowane zostaną m.in. prace Julity Wójcik, Ai Weiweia, Oskara
Dawickiego.

spotkanie trzecie: (NIE)WYPOWIADALNE
Żeby coś wyrazić w sztuce, niekoniecznie trzeba to dosłownie przedstawić. Transpozycja artystyczna czasami napotyka na rafy niewyrażalności bądź kończy się fiaskiem. Mowa będzie o dylematach przedstawiania, granicach bądź niemożności reprezentacji artystycznej, estetyce dzieła otwartego, (prze)milczeniu. Na wykładzie zaprezentowane zostaną m.in. prace Damiena Hirsta, Mirosława Bałki, Artura Żmijewskiego.

spotkanie czwarte: (NIE)BEZPIECZNE
Uprawianie sztuki oraz kontakt z nią bywają groźne. Wobec sztuki, mimo swoistej umowności i sztuczności, nikt nie jest do końca bezpieczny. Mowa będzie o przekroczeniach artystycznych, strategiach subwersywnych w sztuce, opresjach i represjach. Na wykładzie zaprezentowane zostaną m.in. prace Zbigniewa Libery, Artura Żmijewskiego, Piotra Pawlenskiego.

spotkanie piąte: (NIE)PIĘKNE
Przekonanie, że sztuka musi być piękna, w ostatnim stuleciu poddane zostało zasadniczej rewizji. Artystyczną doskonałość i estetyczne zadowolenie poddano swoistej eksterminacji, jako wizualnie zbędne, ekspresyjnie niewydajne i etycznie podejrzane. Za to rehabilitacji poddano kicz, którego niedyskretny urok wydawał się rekompensować niegdysiejszą przyjemność estetyczną. W świecie sztuki dała znać o sobie potęga obrzydzenia, zaś walorem wielce pożądanym okazał się wstręt. Na wykładzie zaprezentowane zostaną m.in. prace Mariny Abramović, Katarzyny Kozyry, Jacka Malinowskiego.

spotkanie szóste: (NIE)OCZYWISTE
To, co bezpośrednio widoczne w sztuce uprzedza to, co ukryte przed powierzchownym czy naiwnym spojrzeniem. To, co wyraźnie narzuca się oczom, skrywa często nieoczekiwaną tajemnicę, zaś namacalność formy artystycznej pociąga za sobą treściową wieloznaczność. Iluzja łączy się niejednokrotnie z iluminacją, pozorna oczywistość okazuje się zagadką, a otwarcie oczu za pomocą sztuki daje dogłębne wejrzenie w rzeczywistość. Na wykładzie zaprezentowane zostaną m.in. prace, Joanny Rajkowskiej, Zbigniewa Libery, Zofii Kulik.

spotkanie siódme: (NIE)TRWAŁE
Ponadczasowość jest jednym z trwałych fundamentów sztuki. Niekoniecznie jednak musi być rozumiana materialnie.  Poczucie permanentnej płynności egzystencji, momentalne zmiany rzeczywistości, mobilność i przygodność znalazły odzwierciedlenie w świecie sztuki. Konieczność trwania paradygmatów czy form, ustąpiła miejsca efemeryczności i ulotności. Dawne monumenty zastąpione zostały chwilowymi zdarzeniami, zaś konceptualizm czy działania performatywne uzasadniły w sztukach wizualnych częstą niematerialność i procesualność. Sztuka jednak – przy nieustannej zmienności form i coraz to nowych mediów – trwa nieprzerwanie: ars longa, vita brevis… Na wykładzie zaprezentowane zostaną m.in. prace Santiago Sierry, Krzysztofa Malca, Oskara Dawickiego.

spotkanie ósme: (NIE)SKOŃCZONE
Koniec wieńczy dzieło!? W sztuce współczesnej nieukończenie czy odstąpienie od finalnego ukształtowania stało się wyrazem sceptycyzmu wobec tyranii perfekcji. Kategoria estetyczna non finito ma zresztą swoją wielowiekową tradycję. Sztuka ostatniego stulecia to bezustanne procesy przemian i zakwestionowań, transformacji i transgresji, rewizji i kontestacji, dekonstrukcji oraz destrukcji. Współczesny świat sztuki zmienia się bowiem trwając, na podobieństwo perpetuum mobile, zaś aktualna sztuka wydaje się być bezgraniczna. Na wykładzie zaprezentowane zostaną m.in. prace Romana Opałki, Mirosława Bałki, Katarzyny Kozyry.

 

Teatr w Oknie
Fundacja Theatrum Gedanense
Kontakt: teatrwoknie@ftg.pl, 533793100