BORYS GODUNOW, reż. E. Nekrošius | Tydzień Litewski

Spektakl wg dramatu Aleksandra Puszkina w reżyserii legendy litewskiego teatru Eimuntasa Nekrošiusa otwiera Tydzień Litewski w Teatrze Szekspirowskim!

 

Borys Godunow to spektakl Litewskiego Narodowego Teatru Dramatycznego w Wilnie na podstawie dramatu historycznego pod tym samym tytułem autorstwa rosyjskiego pisarza Aleksandra Puszkina. Opierając się na faktach historycznych, sztuka opowiada o okresie w historii Rosji, który wyróżniał się zaciekłą i bezwzględną walką o władzę pomiędzy wpływowymi władcami. Puszkin napisał Borysa Godunowa w 1825 roku bazując na dwóch źródłach historycznych: Historii państwa rosyjskiego Nikolaja Karamzina i starych kronikach. Przeanalizował też dogłębnie tragedie Szekspira. Car Mikołaj I, który rządził wówczas krajem, zabronił mu wydania Borysa Godunowa proponując jednocześnie Puszkinowi by napisał sztukę od nowa. Ponieważ Puszkin na to nie przystał, Borys Godunow został wydany dopiero w 1830 na “własną odpowiedzialność” autora.

 

Borys Godunow to bojar tatarskiego pochodzenia, który zostaje carem. Zabija prawowitego następcę rosyjskiego tronu, syna cara Iwana Groźnego, Dymitra. Stosując się do żądania narodu rosyjskiego, Borys wstępuje na tron. Kilka lat później pojawia się pretendent do tronu, który oświadcza, że jest Dymitrem. Rości sobie prawo do tronu i maszeruje do Moskwy wraz z tłumem zwolenników. Godunow traci zaufanie swoich ludzi i wkrótce potem niespodziewanie umiera. Wcześniej wyznacza swojego syna Fiodora na następcę tronu. Podczas gdy samozwańczy Dymitr wkracza do Moskwy, jego konfidenci zabijają carewicza Fiodora i jego matkę. Rosjanie przeżywają prawdziwy wstrząs, gdy prawda wychodzi na jaw…

 

Aleksander Puszkin

Autor Borysa Godunowa, Aleksander Puszkin (1799-1837), zasłynął dzięki swojej wspaniałej poezji, poematowi dygresyjnemu Eugeniusz Oniegin i wielu innym dziełom. Litwa ma związki z wybitnym pisarzem: pod koniec XIX wieku jego syn Grigorij Puszkin osiadł na Litwie i zamieszkał w Markuciach, gdzie zmarł w 1905 roku. Litwa jest kilkakrotnie wspominana w sztuce Borys Godunow i niektóre sceny rozgrywają się niedaleko granicy litewskiej.

Temat walki o władzę w Rosji, wojny, która rozlewa się na sąsiednie kraje (Litwę, Polskę, Ukrainę), to temat Puszkina. Nekrošius, podążając za porządkiem tekstu, wyraża w swoim Borysie Godunowie trwogę przed apetytem uzurpatorów na władzę. Odsłania się kurtyna. Czarne ogromne pudło sceny Teatru Narodowego przecinają białe wąskie schody, pną się ostro w górę, mamiąc perspektywą nieskończoności, urywają się na poziomie sznurowni. Nie są usytuowane centralnie, niemniej nie sposób nie potraktować ich jako tematu przedstawienia. Siedzą na nich dwaj mężczyźni: wyżej ktoś w szynelu z kijem w dłoni, niżej ktoś skulony – świeci łysiną, gołymi łydkami, białym T-shirtem naciągniętym na grube palto i wystającymi spod niego białymi kalesonami. Ten wyżej, schodząc po stopniach, nogą strąca łysielca. Chodzi więc o przemoc, władzę człowieka nad człowiekiem.

Maryla Zielińska, fragment recenzji w miesięczniku Teatr

 

tekst dramatu: Aleksander Puszkin
tłumaczenie: Antanas Venclova i Jonas Graičiūnas
realizacja: Litewski Narodowy Teatr Dramatyczny w Wilnie
reżyseria: Eimuntas Nekrošius
scenografia: Marius Nekrošius
kostiumy: Nadežda Gultiajeva
muzyka: Faustas Latėnas

Obsada:
Salvijus Trepulis, Marius Repšys, Arūnas Sakalauskas, Vytautas Anužis, Remigijus Vilkaitis, Monika Vaičiulytė, Elžbieta Latėnaitė, Algirdas Gradauskas, Algirdas Dainavičius, Džiugas Siaurusaitis, Povilas Budrys, Dainius Gavenonis, Ieva Triškauskaitė, Vitalija Mockevičiūtė, Monika Bičiūnaitė, Remigijus Bučius, Vaidas Vilius, Vygandas Vadeiša, Neringa Bulotaitė, Jurga Kalvaitytė

 

Czas trwania: 3h 30min (z przerwą)

 

Tydzień Litewski organizowany przez Gdański Teatr Szekspirowski oraz Fundację Theatrum Gedanense odbywa się dzięki współpracy z Attache Kulturalną Republiki Litewskiej oraz Litewskim Instytutem Kultury.

Partnerami wydarzenia są Ministerstwo Kultury Republiki Litewskiej oraz Rada Kultury Litwy.

Tydzień Litewski został dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.